Очирдар бурханы түхайд бурханч лам Г.Пүрэвбат гуай:

Бурхан нь гэм болгоныг арилгаж, эрдэм болгоныг олсон сэтгэл гэдэг. Сэтгэл сайхан болж ариусхаар бие дагаад ариусч улам бүр гоё сайхан болоод 32 билиг, наян найраг буюу 112 шинжээр чимэглэгддэг. Энэ чимэглэгдэж хувирсан гоо сайхныг илэрхийлэн гаргах зурж болон барьж бүтээх хувь хэмжээний онолыог 33 тэнгэрийн оронд морилохынхоо өмнө бурхан өөрөө номносон. Бурханы номлосон номлол дээр хувь хэмжээний буюу шугамын онолыг гаргасан. Тэгээд энэ дагуу бүтээдэг. Бутээхдээ хэмжээ төгс бүтээх хэрэгтэй. Өөрөөр хэлбэл 112 шинжийг төгс бүтээх ёстой байх юм. Энэ хэмжээ шинжүүдийг Өндөр гэгээний бүтээлүүд дээр тавиад үзхэд зуун хувь алдаагүй гэдэг нь тогдоогдсон. Азийн орнуудад бүтээгдсэн олон сайхан бурхадын хувь хэмжээ дээд тал нь 60-70 хувиас хэтэрдэггүй байдаг. Үнэхээр төгс бүтээл болж чадсан нь Монголчуудын тэр дундаа Өндөр гэгээний бүтээл юм. Тэрээр төрөлхтөний түүхэнд  байгаагүй гоо сайхныг  бүтээж  чадсан. Энэ бүтээлүүдийн оргил нь Очирдар юм. Очирдар хэмээх энэ гахамшигт шүтээн Монголчуудын тусгай нандин болж байдагт бид бахархах ёстой юмаа. Тийм учраас Өндөр гэгээнийг “ Тэнгэрийн урлаач”, “Хувилгаан урлаач” хэмээн хэлэлцдэг байжээ. Манжийн хаан түүнд эрхий хурууны хэртэй брдмаараг чулуу өгөөд 16 найдан, 4 махаранзыг “бүтээ” хэмээсэн ёсоор урлажээ. Бүтээл нь маш сайхан болсонд ихэд сайшааж “Тэнгэрийн урлаач Бишү гармаатай адил” хэмээн сайшаасан гэдэг.

Нандин очирдарыг наймдугаар богд Живзундамба хутагтын өргөөний шар хүрээн дотор “Их бурханы” гэж ярьдаг хамгийн том гэр өргөөнд залж байжээ. Энэ Очирдар бол Өндөр гэгээний мутрын хувилгаан урлал дотроос хамгийн алдартайна юм. Өндөр гэгээн бүтээсэн түүх намтарт нь дурьдагдсан ийм бүтээл юм. Өндөр гэгээн Монгол түмэндээ шүтээн болгож бүтээснээр нь халх нийтийн гэдэг болохоос угтаа бурханы шашинтан хүн болгоны ариун нандин шүтээн мөн юм. Очидар шүтээн бол гүн хөх өнгөтөй, очир хонх барьсан, төгс жаргалангийн лагшинтай, титэм, эрдэнийн найман чимгээр чимсэн, таван торгон хувцас сёрхсон, бурханы язгуур бүхнийг өөртөө хураасан “Юмтай, юмгүй” хоёр янз байдаг. Гандангийн шүтээн бол “Юмгүй” юм. Тарнийн ёсны явдалыг эдлэх, хоёр чуулганыг хуураасан, ялгамжаатай, бурханы гэгээрлийг олж чинадад хүрэх дээргүй ёсон дахь эцсийн сансар дахь агнистын бодь сэтгэлтэн, тарнийн мөрд шүтээд илт таван бодь тэргүүтэн зургадугаарт очир хадгалагч Очирдарын мөн чанарт бурхан болох шинжийг үзүүлсэн бурхан юм.

Очирдар бурханыг бүтээсэн түүх  

Өндөр гэгээний дэргэд урлах эрдэмд нь туслаад ойр байсан Юмханд гэдэг эмэгтэй байжээ. Үүнд тэр үеийн ноёд их дургүй, таалал муутай байж. Нэг өдөр гэгээнтэн хүрэл хайлуулан бүтээлээ хийж эхэлтэл хүрэл нь эвэндээ орж өгөхгүй байсанд Юмхандыг дуудаж гэнэ. Юмханд орж ирээд хүрэлийг гараараа няцлан базаж эвлүүлчихээд “За боллоо” гээд гараад явсан гэдэг. Үүнийг харснаас хойш нөгөө ноёд юу ч хэлж чадахгүй дуугаа хураасан юм гэнэ лээ. Энэ эмэгтэй жирийн биш хувилгаан эмэгтэй байсан гэдэг.

Мөн Очирдар шүтээнийг урлаж байхад бөөн галтай хүдэрийн хайлш гэгээний хөл дээр унасанд хүмүүс сандралдаж л дээ. Тэгтэл тэр галтай хайлш хөлийг нь түлж гэмтээх нь бүү хэл гутлыгн ч түлэлгүй мөнгөн усшиг бөмбөрөөд өнгөрсөн гэж ярьдаг.